UJazz presenteert i.s.m. TivoliVredenburg

UJAZZ CLOUDCONCERTEN: DEON

(Dion Nijland, Ad Colen, Steven Kamperman, Ruben Drenth, Mees Siderius)


text: Storm Bakker


UJazz en TivoliVredenburg hebben de krachten gebundeld en concertopnamen gemaakt van drie toonaangevende groepen uit de Utrechtse jazzscene. Vanaf 27 juni zendt UJazz deze concerten uit als streams op de Facebookpagina en het YouTubekanaal, wekelijks op zaterdagavond. "Als teken van leven, van ons en van de musici", aldus Hugo van Els, de drijvende kracht achter UJazz. De eerste in deze serie van drie is Dion Nijland met zijn project DEON, wiens concert vanaf 20:30 uur de uitzending van 27 juni zal vullen.

Het is niet alleen een teken van leven, zoals Ujazz het noemt... Alle giften en donaties komen volledig ten goede aan de musici, terwijl het concert en de opname volledig gefaciliteerd werden door UJazz en TivoliVredenburg. Zodoende geven de organisaties hun artiesten een steuntje in de rug en dan met name de artiesten die het toch al zo zwaar hebben in de kale kermis van het 21ste eeuwse Nederland. Het is een gewaagde maar terechte keuze, om het project DEON te laten spelen. De muziek "swingt" niet (* voetnoot) en zal niet snel een groot NPO-publiek aanspreken, met zijn vreemde maatsoorten, gebrek aan harmonische open deuren en een overtal aan solisten van het genre kont-tegen-de-krib, zoals oudgedienden Ad Colen en Steven Kamperman. De jonkies Ruben Drenth en Mees Siderius laten zich wat dat betreft ook niet onbetuigd om zich waar mogelijk van hun meest aparte, onlogische kant te laten zien. Je zou het deze gasten gunnen om hun studie te vervolgen in België of Frankrijk, waar de odd meter jazz enkele ferme progressieve schreden op de rest van de wereld vooruitloopt, maar dat terzijde. In elk geval even aankloppen bij de Karnatische afdeling van Amsterdam lijkt het devies.

Hugo van Els van UJazz omschrijft Deon als "een nieuw en zinderend Utrechts jazzkwintet rond bassist Dion Nijland, waarin twee generaties elkaar vinden. Steven Kamperman (klarinetten), Ad Colen (saxen) en Dion als gerijpte allrounders in de Nederlandse jazz-, improvisatie- en wereldmuziekscene. Mees Siderius (drums) en Ruben Drenth (trompet) als de jonge vertolkers van een fris geluid; gedurfd, avontuurlijk, eigentijds en toegankelijk." Mooi gezegd en geen woord is gelogen.

Wij zagen deze band al eens live spelen tijdens UJazz Fest in januari van dit jaar. Lees hier onze bevindingen. Voorwaar: het is geen muziek voor miljoenen, geen hapklare prak voor liefbebbers die de vooroorlogse jazz nog hebben meegemaakt, of de verzuurde kenners, met het boek op schoot en het nostalgische vingertje in de lucht geheven. Integendeel: het is "jazz" van nu, Europees, met invloeden van de Balkan en uit India, soms een vleug Klezmer, dan weer een zweempje Fjorden, altegaarde geschoeid op de leest van de postbop van Coleman en Mingus: het klinkt retevrij, maar er gaat in wezen een strenge structuur achter schuil, voortdurend bewaakt door de bandleider zelf met de directieve lijnen op zijn contrabas. Dion speelt sober en duidelijk; hij zorgt voor de logica, terwijl de rest dartelt en fladdert; Nijland ís de Logos. Met andere woorden: nergens ontaart het in de vervelende en ongebreidelde, exhibitionistische piep-knor, die in Nederland nogal eens onder de dure noemer van 'Instant Composing' wordt opgediend, volgens de pijprokers heus een echte nationale delicatesse...

We spraken Dion Nijland kort voor de uitzending - beter gezegd: de online streaming van het concert, dat enkele weken geleden werd opgenomen in Cloud Nine in TivoliVredenburg, Utrecht. "Kom maar op met die vragen!" lacht hij voortvarend, ten teken dat hij er klaar voor is. Wij vragen hem ten eerste hoe het was, live te spelen zonder publiek. En of live publiek geen noodzakelijk element is voor een bezielde performance.

"Zalvend, onwennig, de ogen openend, veeleisend," zegt hij cryptisch. "Live publiek is niet nodig om muziek te maken, wel om er een emotionele lading aan te geven. Vanavond is er natuurlijk ook publiek - thuis. De muziek zal vanachter ieder scherm ook een emotionele lading krijgen."

We vragen naar zijn grootste inspiraties.

"Mijn medemuzikanten, mijn muzikale pad tot nu toe, de brutalen die de halve wereld hebben, Ornette Coleman, Charles Mingus en alle tranenroerende melodieën die ik mocht ervaren."

Dan vragen we hem naar zijn band. Waarom eigenlijk deze mannen?

"Ik heb de band DEON ruim een jaar geleden opgericht. Ik zocht binnen Utrecht musici waarmee ik me muzikaal gesproken vrij kan bewegen. De stukken hebben best veel structuur en richting. Maar daar gaan we dan vervolgens wel zo vrij mogelijk mee om. Ik schrijf de stukken. Die evolueren vervolgens en vormen zich naar de uitvoerders."

Wat wil je hiermee bereiken?

"Energie overbrengen en mijn artistieke honger stillen."

Geloof je dat het nog goed komt?

"Wat is er mis dan?"


DEON in concert, zaterdag 27 juni, 20:30 uur. Kijk ook op de UJazz website.


[PJ_©STAB]

(* voetnoot) We schreven dat de muziek niet swingt... Dat klinkt op het eerste gehoor wat negatief, maar zo is het niet bedoeld. Integendeel: grooven doet DEON als een tierelier. We doelen hier met het woord 'swingen' op het traditionele "triolen-feel met opvatting", kenmerkend voor de Amerikaanse jazz van rond den oorlog, stijlperioden 'Swing' en 'Bop' en latere spelers die er hun forte van hebben gemaakt, zoals bijvoorbeeld pianist Oscar Peterson. Volgens Wikipedia is swing een vorm van "ritme en timing waarbij de achtsten ongeveer worden gespeeld alsof ze deel uitmaakten van een triool. De duur van de eerste (achtste) noot in een paar wordt verlengd, terwijl de lengte van de tweede achtste wordt verkort." Swing is in die zin verwant aan de shuffle (blues), twist en rock 'n roll , en tegengesteld aan "straight", zoals bijvoorbeeld soul en funk, maar ook klezmer, ska en samba, terwijl in de volksmond die kaarsrechte genres vaak als 'swingend' worden betiteld.