Twan van Gerven & Dutch Crossing

Locatie: Paradox Tilburg, datum: 12 december 2018

Tekst & beeld: Storm Bakker


Een handvol liefhebbers vergaderde zich afgelopen woensdag 12 december in Paradox Tilburg voor de eerste van drie concerten van gitaarvirtuoos Twan van Gerven en zijn Dutch X-Ing (Dutch Crossing). De gitarist is bij het publiek bekend van pop/rock uitstapjes zoals Beef, U Gene en Kenny B, maar wij kennen hem van zijn Zappaeske jazzrock en van Bohemian Groove Orchestra ft. Joseph Bowie, waar hij sinds 2018 deel van uitmaakt. In Paradox presenteerde Van Gerven een nieuw, onvervalst jazzrock kwintet, met Roel Hazendonk (keys), Marre de Graaf (bass), Maarten Poirters (drums) en Remko Smid (sax).

Zappaesk

Twan van Gerven werd in zijn jeugd zoals elke rockgitarist beïnvloed door Jimi Hendrix, maar nadat een vriend hem iets van Frank Zappa liet horen was hij verkocht. Vanaf het podium in Paradox bedankte hij die vriend, die kennelijk aanwezig was, met Zappa's satirische zin "Hey Punk, where you goin' with that flower in your hand?" Zappa’s combi van virtuositeit en spot klinkt ook bij Van Gerven door in al zijn composities, titels en aankondigingen en ook in de bandnaam: met een knipoog naar de #MeToo affaire doopte Van Gerven zijn nieuwe band om in 'Not The Harvey Weinstein Orchestra', suggererend dat zijn vroegere speelkameraden uit de Dutch Crossing group waren verwijderd vanwege hun ongewenste intimiteiten. Een ander stuk was een tonaal verpakte middelvinger naar zijn vroegere Bossche bandmakkers, die eigenlijk Jamiroquai-achtige muziek wensten te spelen en hem noodzaakten uit de band te stappen. Het resulteerde in het stuk ‘Boulevard’, een complex monstrum van unisono riffs, polyritmiek, metrische modulaties en andere acrobatische capriolen, verwijzend naar zijn geliefde stad ’s Hertogenbosch (Van Gerven komt uit Rosmalen). Het Zappaeske nummer ‘Duketown’ slaat eveneens op die stad, de tubular bells aan het begin refererend aan de klokken van de Sint Jan. In Paradox benutte Van Gerven het moment, door luidkeels te solliciteren naar een plekje op het festival Jazz in Duketown.

Kont tegen de krib

In het repertoire van Not The Harvey Weinstein Orchestra komen slechts drie stukken voor die door gewone stervelingen uitvoerbaar zijn. Het lekker rockende ‘Gastric Acid Jazz’ is zo’n nummer, met opwindende unisono riffs en atonale improvisaties en pas aan het einde de schier onnavolgbare crossritmes die ProgJazz zo kenmerken en dit genre -in Nederland- een vreemde eend in de bijt maken. En een vreemde eend in de bijt ís Van Gerven, eigenzinnig en als een olifant in de porseleinkast met zijn kont tegen de krib. De grijnzende gitarist, ongeschoren en getooid met een grote muts, is een belhamel eerste klas, die geen gelegenheid onbenut laat om de gelederen op te ruien en met zijn aankondigingen het concert een randje burgerlijke ongehoorzaamheid, grenzend aan anarchisme, tegelijk een ontwapende zweem van plezier meegeeft. Ofschoon hij dus bereid lijkt om te spotten met alle wetten en waar mogelijk heilige muziek huisjes omver schopt, bewijst hij van begin tot eind wel degelijk een van de allerhandigste gitaristen van zijn tijd te zijn, terecht genomineerd als best electric guitarist of the Benelux in toonaangevende vakmedia. Hij wisselt schier onspeelbare, polyritmische unisono passages af met lekkere groovy momenten, vol rockvuur en funkspirit, de hele avond grossierend in indrukwekkende soli, snerpende distortion, high speed plectrum strokes en tijdens razendsnelle tappings over de gehele fretboard de tremelo arm afbeulend, dan weer onvermoeibaar verwijlend in legato licks en huilende blues-slides, bekroond met ijzingwekkende feedback en meer van zulke gierende gitaartechnieken. Van Gerven is in dit jargon dermate welbespraakt, op het wonderbaarlijke af, dat het bijna shockerend is als hij opeens een paar maten clean akkoorden speelt.

Bloed aan de paal

Van Gerven is overigens niet de enige viruoos op het podium van Paradox. Zijn bandleden geven ‘m van jetje en delen in zijn speelplezier, al moeten ze zich wel concentreren om de verzinsels van de hyperactieve bandleider uit te voeren. Drummer Poirters speelt veel uit zijn hoofd, conciëntieus en gedreven, met een goede sound en techniek. Een drummer die je er goed bij kan hebben en die -omdat hij geen verkrachter is, ten opzichte van de avontuurlijke bandleider- zorgt voor een stabiele balans in de band. Ook Roel Hazendonk (op een Fender Rhodes en een Yamaha Motif), die in 2016 van het Utrechts Conservatorium rolde (en ook actief is als pianostemmer), alsmede zijn kameraad Marre de Graaf, zittend met zijn bass op het linkerbeen, maakten indruk. De toch niet alledaagse composities van Van Gerven werden door hen met bewonderenswaardige souplesse weggezet. Beide heren zijn veelbelovend en spelen vaak samen, onder meer in de bands van Marit van der Lei en Prashant Samlal, waarmee zij komend weekend op het U Jazz Fest staan (15 december Tivoli). Tenslotte stond daar tenorsaxofonist Remko Smid, die door Van Gerven is opgepikt in de Bohemian Groove Orchestra. Hij deed voor het eerst mee en las de ballen uit zijn broek. Zo nu en dan, als van Gerven buiten de lijntjes kleurde van zijn eigen composities, was Smid druk doende in de partituur te ontdekken waar de gitarist in godsnaam mee bezig was, om dan net op tijd de juiste bladzijde voor zich op de lessenaar te slingeren en de instrumentale lawine te vervatten. Wat een beul! Zoals altijd stortte Smid zich op gezette tijden met vervaarlijk opzwellende aderen in het ongewisse, met orgastische bloed-aan-de-paal-solo’s.

Het volgende concert van Twan van Gerven & Dutch Crossing in Paradox is woensdag 13 februari 2019. Hopen dat die keer de zaal uitpuilt!


[PJ_©2018]